Achtergronden Doornsche IJsclub

Oprichting

Op 28 oktober 1908 werd de Doornsche IJsclub opgericht. In de notulen komen vele oude Doornse namen voor, zoals baron de Geer van Jutfaas Henri la Bouchère, Jhr. Prins van Westdorpe, de heren Karenstee, van Dam en Ruitenbeek. De doelstelling was het verschaffen van een ijsbaan en het organiseren van wedstrijden op de schaats. Dit alles vond plaats op de vijver van het landgoed Aardenburg. De inkomsten over het eerste jaar waren F 154,55 en de uitgaven bedroegen F 106,59 en een halve cent.

Geschiedenis

Na 1913 verhuisde de club naar Huize Doorn, aangezien het ijs daar sterker was. Op 14 januari 1914 vond een spoedvergadering plaats vanwege het plotseling invallen van zeer strenge vorst. Er werden ijsfeesten georganiseerd met hardrijden voor jongens. Meisjes mochten toen nog niet meedoen. In de Eerste Wereldoorlog organiseerde het bestuur liefdadigheidswedstrijden; er werden geldprijzen beschikbaar gesteld om eten aan te schaffen. In 1935 kreeg de club haar koninklijke goedkeuring en groeide van 44 naar 52 leden, waarvan 9 van de familie Ruitenbeek. De IJsclub verhuisde in 1936 naar het terrein Woestduin, dat vanuit de werkverschaffing ook als een originele 400 meter ijsbaan werd aangelegd. In de Tweede Wereldoorlog kwam een einde aan alle activiteiten van de ijsclub. Maar na de oorlog, in 1949 werd de draad weer opgepakt. Vooral mevrouw Vroege–van Beusichem zag kans een nieuw bestuur bij elkaar te krijgen. Dokter Endert en de heren De Jager, Van Vulpen en Van Setten namen plaats in het bestuur. De barre winter van 1963 zal menigeen zich nog herinneren. Er waren wedstrijden voor scholieren. De ijsbaan werd gratis beschikbaar gesteld. Er deden 375 kinderen mee. In datzelfde jaar deden verschillende Doornse schaatsers mee aan de barre Elfstedentocht, waaronder: Ries Varseveld (24) en Johan Zuurbier (19). Zij waren twee van de 72 die deze barre toch uitreden. Eind 1981 leek de ijsclub een zachte dood te sterven, toen voorzitter Dr. Endert overleed. Dankzij het initiatief van het bestuurslid Cees Vredenburg kwam een geheel nieuw bestuur bij elkaar en de oude bestuursleden werden benoemd tot erelid. Na de sluiting van zwembad Woestduin werd de ijsbaan verplaatst naar de tennisbanen van Ludenti. In 1987/1988 was er geen ijs, maar werd er met 3 volle bussen gereden naar de kunstijsbaan in Utrecht. De locatie in de Wijngaard werd in 1990 in gebruik genomen en is niet meer weg te denken en wordt multifunctioneel gebruikt.

Sociale functies

Wie jong is geweest heeft meestal leuke herinneringen aan de schaatstijd. Een ijsbaan heeft iets aparts, wat niet onder woorden is te brengen. Iedereen is druk bezig om op zijn eigen manier een echte Hollandse sport te bedrijven en daar hoort ook  de “Koek en zopie” tent, nu in ons clubgebouw bij. Wij weten als geen ander dat vele liefdes op de ijsbaan zijn ontsproten. Maar ook veel vriendschap komt er spontaan tot stand. En wat dacht u van de Doornse jeugd, zij kunnen overdag gewoon gebruik maken van de baan. Je kunt er rustig en vooral veilig rolschaatsen en skeeleren. Skateboarden in de half pipe of gewoon op de baan, en het pijpglijden met de skeelers. Enkele Doornse scholen zijn ook een graag geziene gast. Zij gebruiken deze prachtige locatie voor hun sportdagen of andere activiteiten.

Het geheim van de ijsmakers

Het zal u niet ontgaan zijn dat de Doornsche IJsclub meestal als een van de eerste open is van heel Nederland. Sinds 1990 maken wij op de skeelerbaan ijs. Hierdoor is er snel ij en is de ijsbaan bijna elk jaar open geweest( alleen in 2000 niet). Een nacht van zeven graden vorst en ijsmaker Theo Schippers en zijn assistenten maken met de zelfgemaakte dweilmachine in een nacht hard werken een perfecte ijsvloer. Millimeter na millimeter wordt het water met de dweilmachine zorgvuldig opgebracht, totdat het een dikte heeft bereikt van 1 à 2 centimeter. Maar dan ligt er ook een spiegelgladde baan met voldoende dikte om veilig te schaatsen. Deze methode heeft als voordeel dat er geen druppel water wordt verspild. Maar ook dat er elke avond na sluitingstijd opnieuw wordt gedweild, zodat de baan er de volgende dag weer als een spiegel bij ligt. Al die arbeid wordt beloond als honderden kinderen en volwassenen volop ijspret hebben. Komt u gerust eens kijken, ’s avonds na 22.00 uur hoe dat dweilen in zijn werk gaat. U bent van harte welkom.

Skeeleren, een populaire sport

Je ziet het overal: ze skeeleren dwars door het verkeer, op fietspaden of midden in de stad. Het is een sport die de laatste jaren steeds meer belangstelling heeft gekregen van de jeugd. Maar ook volwassenen hebben de skeelersport ontdekt, niet zozeer als vervoermiddel, maar meer om de schaatssport ook in de warme maanden te kunnen beoefenen. Juist door een grote technische verbeteren van de skeelers is het nabootsen van de schaatssport mogelijk geworden. En zoals Leen Pfrommer eens zei: Het zal bij de topschaatser eens tot uitdrukking komen. En hij had gelijk, want Jochem Uytdehaage, Carl Verheijen en Rintje Ritsma werden kampioenen van wereldklasse en hebben ook op de Doornse baan getraind. Het is dan ook de Doornsche IJsclub die alle skeelerliefhebbers in de gelegenheid stelt de sport op een veilige manier te beoefenen.

Aanleg van de baan

De ijs- en skeelerbaan, grenzend aan de Wijngaardsesteeg, is in 1990 aangelegd. Voordat tot de construering van een 300 meter lange ovale asfaltbaan kon worden overgegaan, moest een flink aantal voorbereidingen worden getroffen. Allereerst moest het terrein worden geëgaliseerd en werden vele kubieke meters puin en zand ingebracht. Nadat vervolgens de nodige afwatervoorzieningen waren aangelegd, kon ook de pomp worden geplaatst. Hierbij werd tevens gezorgd voor een mogelijkheid grondwater naar het middenterrein op te pompen, zodat vanaf dat punt de slangen konden worden aangekoppeld. Deze voorziening was nodig om te voorkomen dat de brandslangen waarmee de eerste jaren de ijslaag werd aangebracht, door hun inhoud (water van 8°C) sporen in de baan zouden achterlaten. Ook werden verlichtingskabels en –masten geplaatst, waarin tevens ruimte werd gemaakt voor de geluidsvoorziening. Toen kon worden overgegaan tot het aanbrengen van een 15 centimeter dikke laag grof asfalt, die vervolgens weer werd afgedekt met een super skeelervriendelijke toplaag van 3 centimeter fijn asfalt. Nadat tenslotte het hekwerk was geplaatst en de banken waren neergezet, konden de eerste skeelerliefhebbers terecht en hoefden de ijsfanaten alleen nog maar op vorst te wachten.

De krabbelbaan

Het in 1995, met onder meer de financiële hulp van Jantje Beton, aangelegde krabbelbaantje blijkt een groot succes. Beginnelingen kunnen er rustig leren schaatsen, zonder zich te hoeven bekommeren om aan alle kanten voorbij snellende cracks. Ook komen kinderen elkaar op dit nieuwe stukje ijsbaan veel gemakkelijker tegen dan op de ovale baan, waar zij eigenlijk constant achter elkaar aan moeten schaatsen. Uit veiligheidsoverwegingen is de krabbelbaan aan de rechterzijde van het terrein aangelegd, zodat niemand de hardrijbaan hoeft over te steken. Na negen uur ’s avonds wordt de nieuwe baan omgetoverd tot ijshockey-baan en ook voor deze ijssport blijken veel enthousiastelingen iedere avond naar de ijsclub te komen.
Tevens heeft de nieuwe baan als prettige bijkomstigheid dat de drukte op de ovale baan wat afneemt, zodat de hardrijders nog beter uit de voeten kunnen. Al met al heeft de nieuwe baan, gezorgd voor nog meer schaatsplezier voor iedereen.

Schaatstechniek

Natuurlijk spannen de ijsmeesters van de Doornsche IJsclub zich tijdens de vorstperiode telkens weer in op een perfecte ijsvloer neer te leggen. Steeds vaker mogen we dan ook echte cracks op onze baan verwelkomen, die ogenschijnlijk moeiteloos in hoog tempo hun rondjes draaien. Het geheim achter hun snelheid is techniek. Bij deze enkele tips om makkelijker te schaatsen:

  1. Zorg voor goed passende, rechte, scherpe schaatsen.
  2. Sta ontspannen en recht op uw schaatsen, dit voorkomt kramp en zorgt ervoor dat u langer op één been kunt glijden.
  3. Neem een houding aan waarbij uw schouders, de punten van uw knieën en uw tenen een rechte lijn op het ijs vormen.
  4. De schaatshouding betekent ook dat u ‘achterop moet zitten’. Dit bereikt u door uw gewicht iets naar achteren te verplaatsen (alsof u op een krukje gaat zitten).
    U zult merken dat u meer gewicht op de hakplaten van uw schaatsen voelt dan op de tenen. Doordat de voorzijde van uw ijzer iets omhoog komt, wordt de weerstand kleiner, zodat u langer kunt blijven glijden.
  5. Plaats uw schaatsen, met de hakken bijna tegen elkaar, in een kleine V-vorm en stap van het ene been op het andere. U gaat dan vanzelf aan het glijden.
  6. Maak een zijwaartse afzet (met de gehele schaats en niet alleen met de punt) en haal na deze afzet het been in een ‘lusje’ weer bij, zodat uw beenspieren even kunnen ontspannen.
  7. Als u dan ook nog uw lichaamsgewicht bij iedere slag boven het glijbeen weet te plaatsen, is de basis reeds daar.

IJsvorming

De vorming van natuurijs gaat dikwijls niet zo snel als we wel zouden willen. Dit komt doordat niet alleen de temperatuur het proces bepaalt. Ook windsnelheid, bewolking en vochtigheid en vervolgens stroomsnelheid en diepte van het water spelen een rol. Verdampen kost warmte. Dus als er niet alleen koude, maar vooral droge lucht over het water strijkt, gaat de afkoeling snel. Gewoonlijk is de temperatuur van het oppervlaktewater iets hoger dan op de bodem (koud water is zwaarder). Zodra het oppervlaktewater sterk wordt afgekoeld is het evenwicht verstoord en komt in het water circulatie op gang. Hoe dieper het water, hoe omvangrijker de circulatie, die de vorming en aangroei van ijs tegenwerkt. Waait het tijdens de vorming van de eerste ijslaag wordt die circulatie extra aangewakkerd; verraderlijke wakken zijn dan het gevolg. Bij omzetting van water in ijs komt warmte vrij. Voor een snelle aangroei van het ijs moet die warmte worden afgevoerd; een beetje wind is dus wel prettig.
Onder bruggen is het ijs zwakker, doordat het onder de brug (wolkendek) minder koud wordt. Waarom is de ijsbaan in Doorn vaak als eerste open?
De Doornsche IJsclub gebruikt weinig water. Voor hen is het belangrijk dat de grond goed bevroren is en de lucht koud en droog (heldere nachten). Als aan die voorwaarden is voldaan, kunnen zij met hun geavanceerde apparatuur, een zelfgemaakte dweilmachine, snel millimeter voor millimeter een mooie ijslaag op de baan brengen. Het kost hun natuurlijk wel hun nachtrust. Het mooist voor de ijsclub zijn heldere nachten en overdag bewolking als bescherming tegen de zon.
Graag levert de IJsclub door het beschikbaar stellen van de accommodatie aan verschillende schaatsverenigingen, een bijdrage aan de hele schaatssport in het algemeen en de ontwikkeling van Nederlandse toptalenten in het bijzonder. Het geeft een goed gevoel te zien dat bij een internationale schaatswedstrijd veelbelovende Nederlandse schaats(t)ers aan de start verschijnen, die wij in de zomermaanden een trainingsmogelijkheid hebben kunnen bieden.